Batı dillerinde tiyatro sözcüğü opera ve baleyi de kapsamaktadır. Bizde
bale, önce Osmanlıda, sarayda, sonra da cumhuriyet döneminde devlet
tarafından benimsenmiş, devlet opera ve balesi adı altında
kurumsallaştırılmıştır... ..
Karagöz, ortaoyunu, meddah geleneğinin belki de son aşaması
operetlerdir. Operetler, bize özgü, geleneksel tiyatro kaynaklarını
kullanan şarkılı-danslı müzikallerdir. Operetlerin belki de birincisi ve
en ünlüsü "leblebici horhor opereti" dir. Bu anlamda en çok eser veren
Cemal Reşit Rey ve Ekrem Reşit Rey kardeşlerdir.....
Ülkemizde batı tiyatrosunun kurucuları olarak iki alman tiyatro
adamını görüyoruz. Bunlardan ilki olan Darül Bedayi (bugünkü adı ile
İstanbul Şehir Tiyatroları) kurmak için ve devlet konservatuarı (
sonradan ek olarak tatbikat sahnesi ve o da sonradan devlet tiyatrosu
adını alacaktır) kurmak içinde Carl Ebert ülkemize davet edilmişlerdi.....
Karagöz dramatik bir yaratıcılık gereksinir doğaçlamaya açık olmakla birlikte bu metin yazımını zorunlu kılar. ..
Daha önceki yazımızda, Karagöz sanatçılarının “mukaddeme” olarak ele
aldıkları bölümün seyirciyle ilişkisi bağlamında niteliklerini
araştırmıştık. Bu yazıda “Muhavere” denilen bölümü çözümlemeye
çalışacağız.....
Gölge oyununun ilkin nerden çıkmış olabileceği konusunda iki ana görüş
vardır, birinciye göre gölge oyunu ilk olarak Asya'dan çıkıp Batı'ya
doğru yönelmiş ve yayılmıştır. İkinciye göre ise Batı'dan Doğu'ya ve
Asya'ya geçmiştir... ..
Osmanlı'nın, özellikle İstanbul'un karışık toplumsal yapısının bir
perdeye yansıtıldığı, taşralı azınlık, ya da yabancı kişilerin, İstanbul
diyalektine uymayan konuşmalarıyla birlikte söz oyunlarına geniş yer
veren, böylece şaka, alay, nükteler için zengin olanaklar sunan popüler
bir halk güldürüsü olan Karagöz'ün kaynakları konusunda pek çok tez
ileri sürülür.....
Ülkemizde ilk olarak Osmanlılar zamanında ortaya çıkmıştır. Profesör
Doktor Metin And'ın bildirdiğine göre; ' Osmanlılar Mısır'ın fethinden
sonra Mısır'dan pek çok zanaatkar ve sanatkarın yanı sıra Gölge
tiyatrosu ustalarını İstanbul'a getirmişlerdir.....
Ortaoyunun kökeni ve isminin nereden geldiği konusunda çeşitli görüşler
vardır. Bunlardan birincisi Ortaoyunun ortada oynanan bir oyun olması
nedeni ile bu ismi aldığı iddiasıdır. Bir başka görüşe göre Ortaoyunu,
2.Beyazıd zamanında Osmanlıya göç eden Seferad Yahudilerinin İspanyadan
getirdikleri 'Auto Oyunları' nın Osmanlıya uyarlaması sonucu ortaya
çıkmıştır.....
İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı
Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmenliği projelerinden “Sultan-ı
Seyirlik” gösterisi, Sarayburnu Rıhtımı’nda 6 Ağustos Cuma akşamı
başlıyor.
..
..
DUYURULAR