SEZUAN’IN İYİ İNSANI (Der gute Mensch von Sezuan) – Bertolt Brecht 

Yin ve Yang üzerine kurulmuş olan ve Çin’in en eski yazılı belgesi kabul edilen I Ching (Değişimler Kitabı) değişimi çizgisel bir gelişim değil de bir döngü olarak tanımlar, değişimin ve dönüşümün evrensel örneklerini betimler, üretken ve uyumlu bir yaşam sürdürebilmek için uygulanabilir bir felsefe sunar. Değişim, Yin ve Yang etkileşiminin bir işlevidir.  

“Dünya bu halde kalırsa kimse iyi olamaz” kaygısı vardır Tanrıların. “Yeter derecede insanca yaşayan iyi kişiler bulunursa, dünya olduğu gibi kalabilir” düşüncesiyle yola çıkar Tanrılar. Tanrıların arayışı, bu şartları yerine getirecek insanları bulmak içindir. Tek bir insan bulmaları bile yeterli olacaktır. 

Sezuan’ın İyi İnsanı bir meseldir. Sınıf ayrımlı, para odaklı, acımasız bir toplumda nasıl iyi insan olunur? Sezuan’da yaşamak iyi insanlar için güç, Shen Te için ise bir ikilemdir. Yaptığı iyilikler karşılık görememekte, kapitalist düzen içerisinde içindeki iyiliği elinde tutmak ile kaybetmek arasında gidip gelmektedir. 

Tanrıların yasaları yoksulluğa çözüm bulamazken, iyilerin elleri kolları bağlı iken, insanlarda Tanrı korkusu kalmamışken, kötülüğün varlığı, Tanrıların güçsüzlüğü hiç böylesine sorgulanmış mıdır?

“Ey mutsuzlar! Kardeşlerinizi boğazlıyorlar, göz yumuyorsunuz. Çığlıklar duyuluyor; ama siz susuyorsunuz. Aramızda dolaşıp kurbanını seçiyor zorbanın teki, sessiz kalırsak bize dokunmaz diyorsunuz. Bok yiyorsunuz! Ne tuhaf yer burası, sizler nasıl insanlarsınız! Haksızlık varsa bir yerde eğer, ayaklanmalı insan. Ayaklanma olmuyorsa; batsın o şehir yerin dibine. Yansın, bitsin, kül olsun karanlıklar basmadan’’ diye haykırır Shen Te çaresizliğine. 

Oyundaki iki karakter Shen Te ve Shui Ta, Yin ve Yang gibi karşıt kutuplardır, ama birbirlerinden bağımsız değillerdir. Tıpkı Yin ve Yang gibi karşıtlarını az miktarda da olsa içlerinde barındırırlar ve birbirlerine dönüşebilirler, birbirlerini destekledikleri gibi aynı şekilde kısıtlarlar da. 

Siyasal amaçlı bir tiyatro düşüncesidir epik tiyatro. Marksizmin siyasal, felsefi ve ekonomik öğretilerine yer verirken, kapitalizm, sınıflı toplum ve varolan sistemin eleştirisini yapar. Bunu yaparken de seyirciyi başka alternatfler üzerinde düşünmeye yönlendirir. Seyirci bir gözlemcidir ve bir yargıya varması beklenir.

Horatius Ars Poetica’sında şairlere yapıtlarında antik Yunan tiyatrosunda çok sık kullanılan bir yöntem olan deus ex machina’ya (Tanrıların aniden ortaya çıkıp sorunları çözmesi) hiçbir zaman başvurmamalarını öğütler.  

Tanrılar bir karar veremez, sorular yanıtsız kalır ve seyirciye bırakılır son söz: