Daha önce dilimize ‘Buruk Ezgi’ olarak çevrilen Vaclev Havel’in‘Largo Desolato’ adlı oyunu Ekip Tiyatrosu tarafından Ekim ayından bu yana İstanbul’un çeşitli sahnelerinde sergileniyor. 

Cem Uslu’nun hem oynayıp hem de yönetmenliğini yaptığı oyunda; Murat Engiz, Ayşegül Uraz, Ertürk Erkek, Sercan Gülbahar, Simel Aksünger, Halil Babür, Duygu Yetiş rol alıyor.  

Aralık ayı içerisinde yaşamını yitiren Eski Çek Cumhurbaşkanı ve Oyun yazarı Vaclev Havel’in 1984 yılında kaleme aldığı oyunun konusu ise kısaca şöyle:

Bir deneme yazısından ötürü entelektüel sapma ile suçlanan felsefeci Leopold Kopriva yaşamına anlam veren her şeyden uzaklaşır ve evinde oturup tutuklanmayı bekler. Böylece hem kendisini hem de düşüncelerini evine hapseder. Fakat kimse bu garip  durumun farkında değildir. Leopald diğerleri için hala ya bir umuttur ya da bir tehlike. Bu nedenle sık sık ziyaretçileri olur. Leopald’tan bişeyler yapmasını isterler. Leopald ise artık öylesine hiçleşmiştir ki iyi ya da kötü bir eylemde bulunamaz. Ta ki genç bir hayranı onu harekete geçirene kadar. Fakat Leopald eyleme geçmekte çok geç kalmıştır. Çünkü ona baskı yapan sistem için artık bir tehlike bile değildir. 

Genel itibarıyla oyunlarında aydın çaresizliğini işleyen Havel, Ionesco’nun absürd tiyatrosundan etkilenmiştir ama Havel için mantık dışı olan yaşamın kendisi değil, insanı tek boyuta indirgemeye çalışan düzenin saçmalığıdır. Bu yönüyle oyunları absürt olarak değerlendirilmekle beraber bir yönüyle de saçmaya karşıdır ve Kafkaesk özellikler taşır. Havel’in yazar olarak dikkati çeken özelliklerinden biri de, özeleştiri ve alayı tek yanlı kullanmaması, oyun kişilerinin hepsini olumsuzlayarak göstermesi, bireyi yok eden toplumsal düzene içtenlikle karşı çıkmasıdır. Havel’i bir oyun yazarı olarak evrensel yapan ise insan onuruna yakışan bir düzeni savunması ve insanları bu yolda düşünmeye sevk etmesidir. 

Metnin ele alınışı açısından Felsefeci Leopald/un kararsızlığı doğru ile yanlış arasında değil adeta iki yanlış arasındadır. Leopald ya sistemin istediğini yaparak boynunu eğecektir ya da itibarını korumak adına evdeki tutukluluk hayatına devam edecektir. Leopald’un bu kararsızlığı genç hayranı Marketa gelene kadar sürecektir. Fakat Marketa ile konuşmaları da kurt ile kuzu arasındaki ilişkiyi andırır. Leopald’ın bişeyler yapmaya karar vermesi sisteme kafa tutmaktan çok Marketa’yı elde etmek için atılan bir adımdır. Bu anlamda oyun sadece baskıcı iktidarların değil bişeyleri korumak adına sıradanlaşan aydınların da eleştirisidir. 

Oyun, bu anlamda iyi düşünülmüş ve  grotesk biçim anlatımıyla çok da yerinde bir çalışma olmuştur.

Işık, kostüm, makyaj ve sahne tasarımıyla Kafkaesk bir atmosfer yaratılmış, absürd güldürü ve karamsarlık başarıyla uygulanmıştır. Oyuna hakim olan siyah ve beyaz renklerle sistemin tekdüzeliği anlatıldığı gibi, tek boyuta indirgenmiş oyun kişileri ‘Şarlo’yu andıran karikatürize tiplerle  gayet güzel vurgulanmıştır. 

Oyun; müzik, efekt ve seyirci konumlanması açısından da seyirci üzerinde uyarıcı bir etki yaratmış,  seyircilerin oyunun görsel albenisine kapılıp gitmesinin bu anlamda önüne geçilmiştir. Bununla beraber oyunun kimi yerlerinde gerilim noktaları maniple edilerek seyirci üzerindeki duygusal etki daha da arttırılmıştır.  

Sonuç olarak, metin çözümlemesinden sahneleme aşamasına kadar gösterilen  titiz ve disiplinli çalışmayla  iyi bir oyun ortaya çıkartılmıştır. Bu anlamda tiyatro sanatının bir ekip işi olduğunu düşünerek, repertuar çalışmasından sahne tasarımına, dramaturgi aşamasından teknik hazırlıklara kadar her şeyi grup elemanlarının ortak katılımıyla gerçekleştiren  Ekip Tiyatrosu’nun oyunlarının ileride  daha da çok ses getireceğini tahmin etmek pek de güç sayılmaz.