# OYUN ELEŞTİRİSİ
27 KASIM 2006
AMADEUS…
Amadeus'un galasına katılmak üzere Taksim'e hareket ettiğimde, ne yalan söyleyeyim, içimde çeşitli kuşkular vardı… Bunun birinci nedeni yirmi yılı aşkın bir süre önce Yücel Erten'in başarılı rejisiyle izlediğim, Can Gürzap, Alev Sezer, Sermin Hürmeriç ve diğer aktörlerin olağanüstü oyunculuklarıyla yıllardır belleğimden silinmemiş bir uygulamadan sonra, 23 yıl sonra karşılaşacağım bu ikinci uygulamanın benim için belirsizlikler taşımasından kaynaklanıyordu…
Çünkü bu kez birinci uygulamada Dünya Tiyatro edebiyatının en önemli karakterlerinden Salieri'yi başarıyla oynayan Can Gürzap'ın, Erten'in başarılı reji uygulamasından sonra bu kez rejisör olarak karşımıza çıkacak olmasıydı. Bu durum ise "acaba nasıl oldu?" sorusunu sürekli kendime sormama neden oluyordu..
Oyunla ilgili ikinci kuşkum ise Amadeus'un Atatürk Kültür Merkezi'nin Büyük Salonunda sahnelenecek olmasıydı… Görsel yanı ağır basan çalışmalar için olanaklı olan böyle bir sahnede, psikolojik derinliğe sahip bir tiyatro metni izleyiciyle nasıl buluşacaktı acaba?
Kaldı ki Avusturya'lı dahi müzisyen Mozart'ın 250 nci doğum yılıydı.. Büyük besteci Dünyanın hemen her ülkesinde çeşitli etkinliklerle kutlanıyordu ve İstanbul Devlet Tiyatrosu da bilinçli ve doğru bir seçimle bu kutlamalara katılıyordu..
Amadeus benim için tiyatro metinlerinin en başarılılarından biridir…
Çünkü, Dünya Tiyatro Edebiyatının en önemli ve güncelliğini asla yitirmeyecek olan Amadeus'ta dev oyun yazarı Peter Shaffer, yeteneksiz/sıradan bir sanatçının, takdir etmesine karşın, dahi bir sanatçıyı kıskanmasını ve giderek onu engelleme noktasına gelmesini çarpıcı bir öyküyle kaleme almıştır…
S/B>anatın hangi dalında olursa olsun herkesi ilgilendiren bir temadır bu…
Kaldı ki yalnızca sanatçıları kapsamaz, diğer meslek ve işlerde de geçerlidir bu tema…
Özellikle ülkemizde de bu tür olumsuz örnekleri sıkça görmüyor muyuz? Bu ülkede yaşayan bir oyun yazarı olarak örneklerini sıkça gördüğüm yetenekli olan yazarlar, ressamlar, müzisyenler ve aktörlerin sıradan yeteneksizler tarafından engellenip tarifsiz acılar içinde bırakıldıklarını kim yadsıyabilir?
Ve böylece de marifetin övgüyle ilintili bir gerçek olduğu göz ardı edilerek, yetenekli sanatçıların ileriye dönük yeni yapıtlar üretmelerindeki çalışmaları da engellenmiş olmaz mı?
Kısacası yetenekli olup da Salieri'lerin darbelerine hedef olmamış sanatçı var mıdır ülkemizde?
O/B>yun başladığında bütün endişelerim, yerini tarif etmekte güçlük çektiğim bir hayranlığa dönüşmekte gecikmedi…
Bu tür oyunlar için olanaksız bir yapıya sahip olan böylesine dev bir sahnede, matematiği olağanüstü ayarlanmış bir reji anlayışı hemen öne çıkmakta gecikmiyor…
Yılların birikimiyle, temayı mükemmel kavramış bir Can Gürzap gerçeği var karşımızda…Aynı yaşlarda olmaktan ve aynı coğrafyada yaşamaktan gurur duyduğum bir Can Gürzap gerçeğiyle adeta sarsılıyorum…
Bir de buna Salieri'de Celal Kadri Kınoğlu'nun olağanüstü oyunculuğu eklenince…
Zafer Algöz, Meral Bilginer, Nişan Şirinyan, Mahmut Gökgöz,
Payidar Tüfekçioğlu, Ali Ersin Yenar ve Ali Düşenkalkar'ın pürüzsüz,içten ve inandırıcı oyunculukları katkı sağlayınca…
Ethem Ozbora'nın görkemli ve işlevsel dekoru, Serpil Tezcan'ın titizlikle seçtiği kostümleri, Yeşim Alıç'ın koreografisi, Gaye Çağlayan'ın müzik danışmanlığı, Önder Arık'ın kusursuz ışığıyla bütünleştiğinde, ortaya izlenmesi müthiş haz veren (nerdeyse) görsel bir şölen çıkıyor..
Sonuçta Amadeus uygulama olarak da bir başyapıt düzeyinde izleyicinin kesilmeyen alkışlarıyla değerini buluyor…
Hele hele Can Gürzap'ın bir kadirbilirlik örneği olarak Sermin Hürmeriç'i sahneye çıkartması ise duygusallığın doruğuna ulaşmamızı sağlıyor…
Devlet Tiyatrolarımız iyi ki var…
İyi ki varsın Can Gürzap..
İyi ki varsınız Devlet Tiyatrolarının değerli sanatçıları…
İstanbul'da sanatçılarımızı ödüllendiren tüm seçici kurul üyelerinin ve izleyicilerimizin dikkatine sunuyorum Amadeus'u…
Çünkü biliyorum ki "marifet iltifata tabidir"…
 Tuncer CÜCENOĞLU 'ya
mail atmak istiyorum...
Yazara gönderdiğiniz eleştiriler yayınlansın istiyorsanız, lütfen mailinizde belirtiniz.
|
|
Tuncer CÜCENOĞLU
Tuncer CÜCENOĞLU
Diğer Oyun Eleştrileri...>
|
