# OYUN ELEŞTİRİSİ
13 EYLÜL 2008
Ortaoyuncular ve Ferhan Şensoy Tiyatrosu.
OYUN yazarı, yönetmen, oyuncu aslında çok yönlü bir yazardır. Öykü ve şiirle başlar yazarlığı. Galatasaray Lisesi'nde tiyatroyla ilgilendiğini biliyorum. Ulvi Uraz'la, Ferhan Şensoy'u, Ayberk Çölok, Füsun Eruyak'ı önerdiğimi iyi anımsıyorum. Bunların arasında Mehmet Ulusoy da vardır. İlk öyküsü Yeni Ufuklar'da, şiirleri Soyut Dergisi'nde yayımlanıyor. Yıl 1970, Haldun Taner ve arkadaşlarının kurdukları Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nda skeçlerini izliyorum. Değişik ironide. İlk oyun denemesini yine aynı yılda yapar, yarı Fransızca yarı Türkçe “Je M'En Fous Bilader”. Güzel Sanatlar Akademisi'nde eğitim alır. İleriki yıllarda kimi oyunlarının sahne, giysi tasarımlarını yapacaktır.
Profesyonel oyunculuk yılları başlar, 1971'de “Grup Oyuncuları”nı kurar. Ayfer Feray Tiyatrosu'nda oyuncudur. İsmet Küntay Paravan Kabare'de “Güm Güm Güm”ü yönetir ilk kez. 1972'de Strazburg'da “Ecole Superieure d'Art Dramatique” (T.N.S) Tiyatro öğrenimine başlar. “Magic Circus - De Moise A Mao” yönetmen Verome Savary'nın asistanı ve oyuncusu olur. Bu alandaki çalışmaları ilerleyen yıllarda yönetmen-oyuncu-oyun yazarlığı için önemli deneyimler sağlar. Türk Tiyatrosu'nda oluşturacağı Ferhan Şensoy Tiyatrosu için inanılmaz denemeler oluşturur kendisinde.
Devekuşu Kabare'de ilk oyunu oynanır “Haneler”. Haldun Taner ve Umur Bugay'ın skeçleriyle büyük ilgi görür, sağlam oyun yazarlığı, kabere türüne yansır.
Theatre National De Strazbourg Les Ressources Naturelles - Pierre Laville'de yönetmen Andre-Louis Perinetti'na asistanlık ve oyunculuk yapar. Ardından Montreal'de Theatre Patriote'de Fransızca olarak yazdığı “Ce Fous De Gogol” (Şu Gogol Delisi) adlı oyunu sahneye koyar.1975'te Türkiye'ye döner. Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu'nda “Dur Konuşma Sus Söyleme”yi yazar ve oynar. İlk kitabı “Kazancı Yokuşu” yayımlanır (1977). 1978'de Mete İnselel'le “Anyamanya Kumpanya Tiyatrosu”nu kurarlar. Kendi yazdığı “İdi Amin Avantadan Lavanta” oyununu oynar ve yönetir. Televizyon dizileri, yasaklar…
Ortaoyuncular Tiyatrosu'nu kurar (1980). Harbiye'de Yapı Endüstri “Şahları da Vururlar” adlı oyunu yazar ve oynar. Fuat Güner'le birlikte müziklerini de yaparlar. Aynı yıl Avni Dilligil Jüri Özel Ödülü'nü alır. Oyun büyük ilgiyle üç yıl kapalı gişe oynanır. Şensoy'un oyun yazarlığında biçemini belirlediği oyunlar, kendi kurduğu tiyatroda yeni bir soluk kazanır ya da kendi tiyatrosuna yeni bir soluk getirir.
Yurtdışı eğitimleri, oyunculuk Şensoy'un dağarını dolduran tiyatro çalışmalarıdır. Ne var ki bunlarla yetinmez, yurda döndüğünde özel tiyatrolarda, kabarelerde yazarlığı ile kendisini geliştirir. Her alanda olduğu gibi doyum ve dolum noktası vardır. Ferhan Şensoy da öyle 14 Mart 1980'de Ortaoyuncular Tiyatrosu'nu kurar, yazıp yönettiği “Şahları da Vururlar”la, “Kahraman Bakkal Süper Markete Karşı”; Zeliha Berksoy'un topluluğa katılımıyla, Fuat Güner-Özkan Uğur'un müzikleriyle oynanır. Sınavla öğrenci alarak “Nöbetçi Tiyatro”yu kurar.
Oyunları yazıyor, yönetiyor. Nöbetçi Tiyatro ilk mezunlarını verdikten sonra Ferhan Şensoy Tiyatrosu'nun biçemi daha öne çıkıyor. Oyunculuk ve yorum Ferhan Şensoy Tiyatrosu'nun bilindiği adıyla Ortaoyuncular da bir biçem (üslup) beraberliği oluşuyor. Ferhan Şensoy biçemi Türk Tiyatrosu'nda özel ve özgül bir yer tutuyor. Asıl üzerinde durmak istediğim konu budur. Ferhan Şensoy Tiyatrosu 1990'lardan sonra Türk Tiyatrosu'na yeni bir soluk kazandırıyor. Bir Sermet Çağan, bir Haldun Taner, bir Turgut Özakman özellikle son ikisi Güngör Dilmen'î de katarsak yazar olarak, Taner Tiyatrosu, Özakman Tiyatrosu, Dilman Tiyatrosu deyimini yazar olarak kullanabiliriz. Sermet Çağan yazar-yönetmen-sahne tasarımcısı olarak Türk Tiyatrosu'nda bir yeni soluktu ancak Sermet Çağan Tiyatrosu kesintiye uğradı. Ferhan Şensoy çok daha farklı özellikler taşıyor; yazar, yönetmen, oyuncu, Nöbetçi Tiyatro'da eğitmen. Artı, Ortaoyuncuların kurucusu ve yönetmeni. Soluklu bir tiyatro adamı. Bu nedenle Ferhan Şensoy Tiyatrosu'na farklı açılardan bakmak gerekiyor. Bir doktora, bir doçentlik tezi olarak çalışılması gereken bir tiyatro olayıdır Ferhan Şensoy Tiyatrosu.
Ferhan Şensoy Tiyatrosu biçemi kolay yaratılmadı. Buraya ancak adlarını anabileceğim nice oyunlar var. Bütün oyunlarını birkaç yazıda anlatabilirim ancak. B. Brecht'in yedi şiirinden gidilerek Şensoy'un yazdığı “Anna'nın Yedi Ana Günahı”nı yönetti (1983). “Nöbetçi Tiyatro'da “Afitap'ın Kocası İstanbul”u yazıp sahneye koydu. Diğer oyunları ikinci yazımızda yazacağız.
 Hayati Asılyazıcı 'ya
mail atmak istiyorum...
Yazara gönderdiğiniz eleştiriler yayınlansın istiyorsanız, lütfen mailinizde belirtiniz.
|
|
Hayati Asılyazıcı
; Hayati Asılyazıcı
Diğer Oyun Eleştrileri...>
|
