# OYUN ELEŞTİRİSİ
30 EYLÜL 2008
Ferhan Şensoy ve Ortaoyuncuar (2)
FERHAN Şensoy'u askerlik dönüşü televizyonda sıkça görmeye başlıyoruz. “Köşedönücü” dizisi ile ilgi görüyor. Türkiye'nin panoramik görüntüsüyle birlikte birilerini anımsatıyordu. Tiyatro Şensoy'un asıl işi, “Hayrola Karyola”yı yeniden yazıyor ve sahneye koyuyor (1984). Bu oyunda yine bir konuk oyuncu görünümlü Nurhan Damcıoğlu'nu görüyoruz. Kantoları ve danslarıyla oyuna renk katıyor.
Aristofhenes'in “Eşek Arıları”nı yeniden yazıyor, yönetiyor ve oynuyor. Her oyunu gibi büyük ilgi görüyor. “Köşedönücü”nün film senaryosunu yazıyor. Filmin oyunculuğunu ve yönetmenliğini yapıyor (1985). İlginç ve ilgi çeken Çehov'un oyunlarından bir kolaj yapılıyor ve “Nöbetçi Tiyatro”da oynanıyor. “Gündeste” kitabı yayınlanıyor (1986). Aynı yıl, Kral Vealentine'nin skeçleri ve yaşamından yazdığı “İçinden Tramvay Geçen Şarkı” oyunu Ortaoyuncular'a yeni bir atılım sağlıyor. Hümeyra ve Grup Gündoğarken'in katılımıyla oynuyor ve yönetiyor. Ferhan Şensoy, yazdığı oyunlarında olduğu gibi, sahneleyişine de yenilikler katıyor, Hümeyra ve Grup Gündoğarken gibi. Hümeyra, tiyatroya sağlam girişiyle çok başarılı oluyor ve kendisini İstanbul Şehir Tiyatroları'nda buluyor. Televizyonun güncelliğindeki farklılığı, Şensoy'u uzak tutmuyor televizyondan. Ne ki, film de onun başka bir ilgi alanıdır. “Parasız Yaşamak Pahalı” oyununu, filme uyarlıyor ve yönetiyor. “Bir Bilen” filminin senaryosunu yazıyor, yönetiyor ve oynuyor. Filmlerine başka bir pencereden bakıldığında, değişik arayışları görülür. “Ayna Merdiven” kitabı yayınlanıyor. 1986 yılı oldukça hareketli geçiyor Şensoy için. Bütünüyle olmasa da çok yönlülüğünü büyük ölçüde üretime dönüştürüyor.
"Muzır Müzikal” (1987) adlı müzikali yazıyor. Şan Tiyatrosu'nda Ortaoyunculara Grup Lokomotif ve Derya Baykal, Bülent Kayabaş, Sevil Üstekin, Tarık Pabuççuoğlu'nun katılımıyla oynuyor ve yönetiyor. Büyük ilgi görüyor “Muzır Müzikal”. Farklı kurgusu, ortaya olağanüstü ilgi gören müzikal çıkartıyor, değişik bir soluk getiriyor müzikale ve topluluğa. Muzır Müzikal, gerici kesimden büyük tepki görüyordu. Zaman zaman düzenli bir biçimde gericiler ortaya çıkıyor ve anlamadıkları, bilmedikleri, görmedikleri oyunlara karşı çıkıyorlardı. Bunun örnekleri pek çoktur. Sonuçta sansür, giyotin gibi çalışmaya başlıyordu Muzır Müzikal'de. Gericilerin büyük tepkisi nedeniyle müzikale mahkeme yolu göründü. Yani dava açıldı. Gösterinin 77. gecesinden sonra 7 Şubat 1987'de Şan Tiyatrosu kuşkulu bir biçimde yanıyor ve gösteriler öylece sansüre uğruyor. Mahkeme sonunda 21 gün hapis cezasına çarptırılıyor. İlginç bir cezalandırma ve sansür biçimiydi Muzır Müzikal olayı.
Türk Tiyatrosu'nun arayışı aslında Darülbedayı'ndan bu yana (1914-2008) ve Cumhuriyet aydınlanmasının bir ürünü olan, kültür ve sanat alanlarında kurumlaşmanın örneği olan, devlet tiyatroları ve devlet operalarının ilk çekirdeğini oluşturan Ankara Devlet Konservatuarı'nın (1934-2008) kuruluşu ve ilk mezunlarıyla birlikte doğan Cumhuriyet tiyatrosu ve operası bu arayışın sürdürücüsüdür. Çözümlenemeyen gelenekle çağdaşlığın sentezini ya da analizini yapabilme eksikliğimizdir.
Ortaoyuncular (bkz. 21 Temmuz 2008 Bizim Gazete), özel tiyatro olmasına karşın Ferhan Şensoy Tiyatrosu ile bir biçemi (üslubu) buldu. Bu biçemi “Nöbetçi Tiyatro”yu kurarak Ferhan Şensoy sağladı. Ülkemizde öğrendikleri, batıda yaptığı tiyatro eğitimi ve çalışmalar Şensoy'a bir biçem kazandırdı. Nöbetçi Tiyatro'da bu biçemi alan genç tiyatro öğrencileri Ortaoyuncular'ın temeli olan biçemi öğrendiler, deneyimlerini ve eğitimlerini tamamlayarak. Ferhan Şensoy eskilerin deyimiyle velut bir yazar üstelik soluklu yazarlığı ülke sorunlarına değişik açılardan bakması ve olağanüstü gözlemciliğiyle Türk Tiyatrosu'na çok değerli oyunlar kazandırmış ve kazandırmaktadır. Doğal olarak verimli yazarlılığını kendi tiyatrosunda biçemle buluşturmuş ve Ferhan Şensoy tiyatrosunu yaratmıştır.
Yazar-yönetmen-oyuncu ve Eğitmen Ferhan Şensoy, 29 yıllık Ortaoyuncular tiyatrosuyla tiyatromuza inanılmaz bir ivme kazandırmıştır. “İstanbul'u Satıyorum” (1983) bugünkü İstanbul'un hatta turistik bölgelerimizin, GAP'ın satış rekorlarının ilk habercisiydi. “İstanbul'u Satıyorum” ülkemizde bugüne kadar eşi benzeri olmayan bir tiyatro yapıtıdır. Yabancı ülke tiyatrolarında görmediğim ölçüde “yüksek düzeyli” bir oyundur. Münir Özkul, Erol Günaydın gibi tiyatromuzun ustalarıyla oynanmış bir Ortaoyuncular yapımıdır. Yazan-yöneten-oynayan Ferhan Şensoy biçemli “İstanbul'u Satıyorum” adlı oyun, bence bugünün de vazgeçilmez oyunudur. Önümüzdeki yıl Ortaoyuncular'ın 30. kuruluş yılıdır. Kuruluşun 30. yılında, Türkiye'nin yabancılara peşkeş çekilişinin fotoğrafı görülecektir. İstanbul, Türkiye'yi görüntülüyor. 2010 İstanbul Kültür Kenti kimliğine nasıl kavuşacak birdenbire? Atatürk Kültür Merkezi'nin hala onarımı başlamadı, Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay doğrudan ilgilenmezse AKM 2010'da bir ibret silueti olarak kalır. İki yıl boyunca Dünya Metropolü İstanbul, Opera ve Bale temsillerinden yoksun kalacak. “İstanbul'u Satıyorum”, 2010'da İstanbul'un konumunu betimler.
(Devam Edecek…)
 Hayati Asılyazıcı 'ya
mail atmak istiyorum...
Yazara gönderdiğiniz eleştiriler yayınlansın istiyorsanız, lütfen mailinizde belirtiniz.
|
|
Hayati Asılyazıcı
Hayati Asılyazıcı
Diğer Oyun Eleştrileri...>
|
